CHP’li Hasan Öztürk’ten “büyük sermayeye peşkeş” tepkisi
TEİAŞ, 2023 yılı Ekim ayından itibaren ilan etmesi gereken elektrik üretim kapasitelerini aylarca duyurmadı. Şubat ayında yaptığı duyurudan ise küçük yatırımcı zarar gördü, büyük ölçekli firmalara ise kıyak çıktı.
29.07.2023 tarihli ve 32263 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 7. Unsuruna 19. ve 20. fıkralar ile süreksiz 9. madde eklendi. Eklenen maddeler kapsamında TEİAŞ’ın ilan etmesi gereken lisanssız elektrik üretim kapasiteleri aylarca ilan edilmedi. 9 Şubat 2024 ilan edilen 7500 MWe’lik kapasitenin 3750 MWe‘sinin dağıtım düzeyinden müracaatlara, kalan 3750 MWe’sinin ise iletim düzeyinden müracaatlara tahsis edildiği belli oldu.
Söz konusu kapasitelere göre, iletim düzeyinden yapılacak yatırımlarda trafo merkezi inşa edilmesi mecburiliği olduğu öğrenildi. Bu noktadan irtibat yapılacak enerji üretim santrallerinin çok büyük güçlü santraller olmasını gerektirdiği, böylece iletim düzeyinden tahsis edilen 3750MWe kapasitenin tamamının çok büyük çaplı yalnızca birkaç tane şirketin müracaatıyla dolacağı ve sonuç olarak bu türlü çok önemli bir kapasiteyi yalnızca birkaç tane firmanın elde edeceği anlaşıldı.
Öte yandan dağıtım düzeyinden tahsis edilen ve yalnızca birkaç tane şirketin bilakis ülkemizin on binlerce büyük-orta-küçük ölçekli tüm işletmelerini ilgilendiren 3750MWe kapasite tahsisinin ise, il merkezlerinde enerji üretim tesisi kurulamayacak bölgeler için yayımlandığı görüldü.
CHP’li Hasan Öztürk’ten soru önergesi
CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk, mevzuyu Meclis Gündemine taşıdı. Öztürk, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından yanıtlanması istemiyle verdiği soru önergesinde verilen tahsis kapasitelerinin eşitlik unsuruna uygun olup olmadığını sordu. Öte yandan, kapasitelerin duyurulmadığı devirde müracaat yapan küçük yatırımcının akıbetini de soran Öztürk “Yapılan yüzlerce milyon TL kıymetindeki müracaat bedeli, arazi kira ya da satın alma bedelleri, kent tarım müdürlüğünden alınan arazi sınıf tespit yazısı için harç bedeli vb. çok önemli meblağlarda masraflar harcamalar boşa mı gitmiştir?” sorusunu yöneltti.
Öztürk, bu bahis ile ilgili yaptığı değerlendirmede ise “Bu kararla büyük sermayeye peşkeş çekilen bir kapasite var. Üstelik bu küçük yatırımcının hakkı hiç edilerek, görmezden gelinerek ve yok sayılarak yapılıyor. Sayın Bakan’dan sorularımı yanıtlamasını bekliyorum; kimin oğlu, kimin kızı, kimin damadı enerji işine girdi de bu türlü bir karar verildi?” sözlerini kullandı.