İstanbul’un tarihi yerlerinden biri olan Rumeli Han, İstiklal Caddesi üzerinde 1894 yılında inşa edilmiş bir yapıdır. Son vakitlerde gerçekleştirilen restore çalışmaları sırasında, binanın altında gizlenmiş bir tünelin varlığı keşfedildi.
Beyoğlu ilçesinde İstiklal Caddesi’nin üzerinde bulunan Rumeli Han, altındaki bilinmeyen tünelin gün yüzüne çıkmasıyla gündemde. 1894 yılında Sarıcazade Ragıp Paşa tarafından inşa ettirilen bina, tarih severlerin ilgi odağı haline geldi. Tünel, Anıtlar Yüksek Kurulu’nun 14 Temmuz 1978 tarih ve 10538 sayılı kararıyla korunması gereken eski eser olarak tescil edildi.
Rumeli Han’ın tarihi
Aynı caddede 2 han daha yaptıran Sultan 2. Abdülhamid’in başmabeyincisi Sarıcazade Ragıp Paşa, yaptırdığı üç hana Osmanlı İmparatorluğun’nun yayıldığı, üç kıtanın ismini verdi. Rumeli Han’ın mimari özellikleri arasında neoklasik ve eklektik tarz bulunmaktadır.
Yapının genel karakteristiği neoklasik üslup olmasına rağmen, cadde tarafındaki ana giriş kapısı eklektik şekilde. Barok ve ampir süslemeler ağır olarak kullanılmış.
İlk vakitlerde bisikletçi, halıcı benzeri esnafın bulunduğu pasajda, 1895’te Jean Cezar Reboul’un sonradan ismi “Rebul” olan eczanesi açılır. Ünlü Abdullah Efendi Lokantası, 1915’ten 1960’lara kadar burada hizmet verir. 1990’lardan sonra tiyatro ve konser salonları, sanatçı atölyeleri ve kafelerin açıldığı han, Ragıp Efendi’nin yaptırdığı diğer iki han olan Anadolu Han ve Afrika Han ile irtibatlı.
Tünel ne için kullanılıyordu?
Restorasyon süreci sırasında ortaya çıkan gizli tünel, binanın altında bulunan diğer hanlarla temaslı olduğuna inanılıyor. Rivayete göre, tünel geçmişte soylu ve zengin kişilerin halk arasına karışmadan geçiş yapmak için kullandığı bir geçiş yoluydu.
Rumeli Han hakkında bilgi veren onarım projesinde görevli Baki Coşkun, “Rumeli Han’ın içerisindeyiz. Burası 1894 yılında Sarıcazade Ragıp Paşa tarafından yaptırılıyor. Kendisi Osmanlı Sarayı’nda ‘Mabeyinci Başı’ yani ‘Sarayın Sözcüsü’dür. Aynı vakitte devrin önde gelen tüccarlarından birisidir. Burayı yaptırırken, burasıyla bir arada 2 tane daha han yaptırıyor. Bunlar; Afrika Han, Anadolu Han Asya kıtasını ve Rumeli Han ise Avrupa kıtasını simgeliyor. Osmanlı’nın yayıldığı her kıta için kendisi birer han yaptırmış. Bu hanlara da kıtaların ismini vermiş. Ömrü vefa etseydi, Avustralya ve Amerika kıtalarını da yaptıracağına dair bir rivayet var” dedi ve ekledi: